Πρώιμες ιστορικές μαρτυρίες για την Κοζάνη, τη Σιάτιστα και άλλες κοινότητες Δυτικής Μακεδονίας (1660) - Πατρινέλης, Χρίστος Γ. (2023)
Ό Ιεροσολυμιτικός κώδικας 509 (της κεντρικής πατριαρχικής βιβλιοθήκης) είναι ένα «Κατάστιχο ελεών» ύπέρ του Άγιου Τάφου, στο όποιο έχουν καταχωρισθή χιλιάδες ονόματα συνδρομητών από πάμπολλες χριστιανικές κοινότητες τής Μικράς Ασίας, των νησιών του Αιγαίου καί τής ηπειρωτικής Ελλάδας. Κατά τις περιοδείες στούς τόπους αύτούς έπικεφαλής τών τριών-τεσσάρων Άγιοταφιτών, πού άποτελούσαν την έρανική έπιτροπή, ήταν πάντοτε ό Κρητικός ιερομόναχος Μακάριος, πού είναι καί ό άποκλειστικός σχεδόν γραφέας του κατάστιχου… Διεξοδικότερη περιγραφή του ταξιδιού, τού δρομολογίου πού άκολούθησαν οί 'Αγιοταφίτες, άλλα καί των ποικίλων ταλαιπωριών τους, μάς δίνει ό Μακάριος σέ άλλα σημειώματά του (φ. ΙΟβ), πού γράφτηκαν προφανώς εύθύς μετά τό τέλος τού ταξιδιού καί έχουν κατά κάποιο τρόπο χαρακτήρα άπολογισμοΰ. Δημοσιεύονται έδώ σέ φιλολογική έκδοση… Στις 87 συνολικά έγγραφες —πού κατά κανόνα άντιστοιχοΰν σέ διευρυμέ- νες οικογενειακές μονάδες— μνημονεύονται 270 πρόσωπα, τά όποια φέρουν 120 διαφορετικά —ή πάντως παραλλάσσοντα— βαπτιστικά ονόματα και μόλις 9 ή 10 έπώνυμα (άρ. 12, 14, 37, 41, 42, 67, 71, 76, 83, 84)…