Ξένοι περιηγηταί στα Φάρσαλα - Καραμανώλης, Εμμανουήλ Γ. (2023)
ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Τα Φάρσαλα, λόγω θέσεως, (στο σταυροδρόμι από βορρά προς νότο και από δυσμάς προς ανατολάς) και λόγω ιστορίας της, (γνωστής από αρχαία κείμενα), επισκέφθηκαν όλοι όσοι περιηγήθηκαν την ηπειρωτική Ελλάδα. Περιέγραψαν και απεθανάτισαν με τα βιβλία τους και τις γκραβούρες τους, την ακρόπολή της, την Απιδανό, τον Ενιππέα, τα αρχαία μνημεία, το παζάρι, το ρολόϊ και εν γένει τις ασχολίες και τις συνθήκες ζωής των κατοίκων. Είναι πολλοί αυτοί που πέρασαν από τα Φάρσαλα, αλλ' εδώ εν συντομία αναφέρομαι στους Ε. KLARK, J. BARTOLDY, W. GELL, W. HANGARTH, Ε. DODWELL, Ε. HOLLAND, Ο. STACKELBERG, Ρ. LUCAC, C. GOUFIER, F. BEAJOUR, Ε. BRAUN, LEAKE, P. ΜΟΝ-CEAUX, WORDSWORTH κ.ά. Εκτός όμως από όσους γενικά περιηγήθηκαν τα Φάρσαλα, ήλθαν επί τόπου και ειδικά ερεύνησαν την περιοχή και τα μνημεία της, διάσημοι αρχαιολόγοι (STAHLIN, LOLLING, KERN, WACE, THOMPSON κ.ά.) και ειδικότερα ασχολήθηκαν με την τοπογραφία της μάχης παρά τις Κυνός Κεφαλές (197 π.Χ.) και των Φαρσάλων (48 π.Χ.), ιστορικοί, αρχαιολόγοι και στρατιωτικοί. (LUCAS, HOLMES, LEAKE, GOLEL, STOFFEL, KROMAYER, κ.ά.) ακόμη δε και ο γνωστός για την ανθελληνική του συγγραφή FALMERAYER, που επισκέφθηκε τα Φάρσαλα το 1854.