Οι οικισμοί της περιοχής των Σερβίων και τα ονόματα των αφιερωτών τους στην πρόθεση 421 της μονής της Μεταμόρφωσης των Μετεώρων (1592/93 - 19ος ΑΙ.) - Σπανός, Βασίλης Κ. (2023)
Η πρόθεση 421 της Μονής της Μεταμόρφωσης των Μετεώρων είναι ένα χειρόγραφο μεγάλου σχήματος, με 114 φύλλα (40x30 εκ.), το οποίο αποτελεί πολύτιμο αρχείο τοπωνυμίων και ονομάτων της περιόδου 1592/93 - 19ος αι. Είναι δημιούργημα πολλών γραφέων. Η αρχική γραφή, η οποία ανάγεται στο έτος 1592/93, είναι επιμελημένη, έργο έμπειρου βιβλιογράφου που αποδεικνύεται, ωστόσο, μερικές φορές ανορθόγραφος. Οι μεταγενέστερες γραφές, έργο διάφορων γραφέων, δεν είναι δυνατόν να χρονολογηθούν. Σε μερικά φύλλα, πάντως, υπάρχουν χρονολογημένες γραφές, όπως: 1) Στο φ. 21β: ζρλ' (1621/22), με αφιερωτές του Μερτζίου των Τρικάλων. 2) Στο φ. 105α: ζρν' (1641/42), με αφιερωτές των Ιωαννίνων. 3) Στο φ. 2β: ζρνβ' (1643/44), αχμη' (1648) και αχμθ' (1649), με αφιερωτές των Τρικάλων. Λόγω της μεγάλης έκτασης, στα φύλλα της πρόθεσης έχουν καταχωρισθεί τα ονόματα αφιερωτών από μέρη του βορειοελλαδικού χώρου: από τη Θεσσαλία, τη Δυτ. Μακεδονία και την Ήπειρο. Οι δυτικομακεδονικοί οικισμοί βρίσκονται στα φφ. 70α-73β, 75β-87α και 88β-92α. Λόγω του μεγάλου τους αριθμού, στην παρούσα μελέτη θα ασχοληθούμε μόνο με τους οικισμούς της περιοχής των Σερβίων. Σε επόμενες μελέτες μας θα παρουσιάσουμε τους οικισμούς των επισκοπών Σισανίου και Γρεβενών.